ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਸਤੰਬਰ – ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਵਾਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜੇਬ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੋਵਾਂ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਿਆਂ ਤੱਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਵੇਦਨ ਉੱਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਬਦਲਾਅ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਹੁਣ 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਾਰੀ 36 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਆਮ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ 10 ਸਾਲ ਲਈ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ। ਇਸਦੀ ਵੈਧਤਾ 5 ਸਾਲ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ। ਜੋ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਯਾਨੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਵਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖੇਗੀ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਫੀਸ ਵਿਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਫੀਸ ਸਟ੍ਰਕਚਰ ਆਮ ਆਵੇਦਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤਤਕਾਲ ਸੇਵਾ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਨਵਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇ, ਕਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਰਕਮ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਪੁਲਸ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਯਾਨੀ PCC ਦੀ ਫੀਸ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸ਼ੁਲਕ ਢਾਂਚੇ ਤਹਿਤ ਆਵੇਗੀ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਿਯਮ ਸੰਸ਼ੋਧਨ, 2026 ਨੂੰ ਅਧਿਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਪੱਤਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਬਦਲੀ
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਆਮ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਾਰੀ 36 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਆਮ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੁਣ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਤੱਕ ਵੈਧ ਰਹੇਗਾ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਣ ਤੱਕ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਅਵਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਾਸਪੋਰਟ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਅਮਾਨਯ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਿਸਾਲ ਲਈ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਮਰ 14 ਸਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ 5 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਪਾਸਪੋਰਟ 18ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਓਥੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਅਵਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਿਯਮ, 1980 ਦੇ ਨਿਯਮ 12(1A) ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਫੀਸ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋਇਆ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਨਵਾਂ ਫੀਸ ਸਟ੍ਰਕਚਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ 36 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੁਣ 2500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਲਈ 1500 ਰੁਪਏ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। 60 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਫੀਸ ਵੀ 2000 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 3,500 ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤਤਕਾਲ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਵੀ ਜੇਬ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। 36 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਬਾਲਗ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਹੁਣ 5000 ਰੁਪਏ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਲਕ 3500 ਰੁਪਏ ਸੀ। 60 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਤਤਕਾਲ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਫੀਸ 4000 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 6,000 ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਧਿਆ ਸ਼ੁਲਕ
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਫੀਸ ਵਿਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਮ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ 36 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ ਹੁਣ 1,750 ਰੁਪਏ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁਲਕ 1,000 ਰੁਪਏ ਸੀ। ਤਤਕਾਲ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲਈ 3,000 ਰੁਪਏ ਸ਼ੁਲਕ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਸਪੋਰਟ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਸ਼ੁਲਕ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ 60 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਤਤਕਾਲ ਸੇਵਾ ਤਹਿਤ ਬਦਲਵਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ 8,500 ਰੁਪਏ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁਲਕ 5,500 ਰੁਪਏ ਸੀ।
ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ 10% ਛੋਟ
ਫੀਸ ਵਧਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਰਾਹਤ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। 8 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਵੇਦਨ ਉੱਤੇ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਛੋਟ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰਿਆਇਤ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਰੀ ਯਾਨੀ ਰੀ-ਇਸ਼ੂ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਿਯਮ ਤੁਰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਲਾਗੂ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਿਯਮ, 1980 ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਲਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
Post Comment