Loading Now

ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਤੂਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਤੂਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 3 ਅਕਤੂਬਰ – ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੈਡੀਸਨ (ਚਿਕਿਤਸਾ), ਫਿਜ਼ਿਕਸ (ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ), ਕੈਮਿਸਟਰੀ (ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ), ਸਾਹਿਤ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਇਕਨਾਮਿਕਸ) ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਕਾਰੀ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਐਲਬਰਟ ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੂੰ 2018 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ‘ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਸਮਝੌਤੇ’ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਲਈ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਕਾਂਗਰਸ ਵੂਮੈਨ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਵੀਡਨ ਦੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਲਫ੍ਰੇਡ ਨੋਬਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਟੈਂਟ ਸਨ, ਪਰ ਇਨਾਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਦੀ ਕਾਢ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਗਲਿਸਰੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਦੀ ਕਾਢ ਕੱਢੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਸਫੋਟਕ ਹੋਰ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ, ਜੋ ਕਿ ਉਸਾਰੀ, ਖਣਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਨੇ ਨੋਬਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਬਣਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ‘ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੈਡੀਸਨ, ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਕੈਮਿਸਟਰੀ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1901 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 1968 ਵਿੱਚ, ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਲਈ ਛੇਵਾਂ ਇਨਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨੋਬਲ ਸ਼ੁੱਧਤਾਵਾਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਇਨਾਮ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੋਬਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਾਕੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

(Nobel Prize 2025) ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ

ਇਨਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਕਮੇਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਕਾਨੂੰਨ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ— ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਇਨਾਮ ਦੇ ਪੈਨਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਹਰੇਕ ਇਨਾਮ ਕਮੇਟੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੋਬਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜੋ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇਨਾਮ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਓਸਲੋ, ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟਾਕਹੋਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਲਈ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਜੱਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ, ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ’ਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰੇ।

(Nobel Prize 2025) ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ

ਸਾਲ 2025 ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਟਾਕਹੋਮ ਵਿੱਚ ਕੈਰੋਲਿੰਸਕਾ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਦੁਆਰਾ ਮੈਡੀਸਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਗੇ। ਨੋਬਲ ਐਲਾਨ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਫਿਜ਼ਿਕਸ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਅਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਗੇ। ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ।

Share this content:

Post Comment