ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਬਾਂ ਦਾ ਕਾਤਲ ਕੌਣ?

ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਕ ਹੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ‘ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਡਾਕਟਰ ਬਣੇਗਾ… ਕੋਈ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੇਰੀ ਧੀ ਆਈਏਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣੇਗੀ।’ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਕਿ ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਸੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਆਖ਼ਰ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਕੀ ਹੈ? ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਤੁਲਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, “ਦੇਖ, ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਓਹਦੇ ਵਰਗਾ ਬਣਨਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਆਏਂਗਾ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਸਾਈਕਲ ਮਿਲੇਗੀ। ਦਸਵੀਂ ਵਿਚ ਟਾਪ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ, ਨੀਟ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਾਰ।