“ਜੰਗਲ ਕਾ ਅੰਧੇਰਾ” ਡਾ: ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਜੀਦਾ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ/ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪਲਾਹੀ

ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ ਰੁਹਾਨੀਅਤ, ਠਹਿਰਾਅ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ, ਸਾਹਿਤ, ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਾਣ-ਮੱਤੀ ਸੰਜੀਦਾ ਸਖ਼ਸ਼ੀਅਤ ਡਾ: ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ 20ਵੀਂ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ “ਜੰਗਲ ਕਾ ਅੰਧੇਰਾ” ਉਰਦੂ-ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਗੁਲਦਸਤਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੋਹੜ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਡਾ. ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਇਹ ਸੰਗੀਤਕ ਐਲਬਮ “ਜੰਗਲ ਕਾ ਅੰਧੇਰਾ” ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਰਦੂ-ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸੱਤ ਨਾਮਵਰ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਰੀ, ਠਹਿਰਾਅ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੱਤ ਕਵੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:

* ਆਲਮ ਖੁਰਸ਼ੀਦ — ਗ਼ਜ਼ਲ: “ਜੰਗਲ ਕਾ ਅੰਧੇਰਾ ਹੈ”

(ਐਲਬਮ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਸੁੰਨਸਾਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਡਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।)

* ਆਦਲ ਹਯਾਤ — ਗ਼ਜ਼ਲ: “ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਨਾਮ ਡਰ ਹੈ”

(ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨੀ ਮਨ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।)

* ਅਸਲਮ ਕੋਲਸਰੀ — ਗ਼ਜ਼ਲ: “ਮੈਂ ਜਬ ਅਪਨੇ ਗਾਓਂ ਸੇ”

(ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਮੋਹ-ਮੁਹੱਬਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਇਸ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਝਲਕਦਾ ਹੈ।)

* ਅੰਦਲੀਵ ਸਦਾਨੀ — ਗ਼ਜ਼ਲ: “ਦੇਰ ਲੱਗੀ ਆਨੇ ਮੇਂ”

(ਇਸ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਇੰਤਜ਼ਾਰ, ਬੇਕਲੀ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਤੇ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।)

* ਸਵਾਦੁੱਲਾ ਸੌਦਾ — ਗ਼ਜ਼ਲ: “ਦਿਲ ਏ ਵਹਿਸ਼ੀ”

(ਦਿਲ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ, ਦੀਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਇਹ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਭਾਵੁਕ ਰਚਨਾ ਹੈ।)

* ਅੰਜਾਰ ਕਮਰੀ — ਗ਼ਜ਼ਲ: “ਜਹਾਂ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਬਾਤ”

(ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਨੂੰ ਇਸ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।)

* ਅਸਲਮ ਅੰਸਰੀ — ਗ਼ਜ਼ਲ: “ਮੈਨੇ ਰੋਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ”

(ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ, ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਬੇਬਸੀ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀ ਹੋਈ ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਹੈ।)

ਡਾ. ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਮਦਰਦ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਸੂਫ਼ੀਆਨਾ ਅਤੇ ਸੰਜੀਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤਾਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼, ਪਿੰਡ ਦੀ ਯਾਦ, ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੱਚ) ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਜੋਕੇ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਕੂਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਡਾ. ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਅਤੇ ਠਹਿਰਾਅ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸੰਗੀਤ ਅਕਸਰ ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਡਾ. ਹਮਦਰਦ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਕੂਨ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਸੰਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਰੋਇਆ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿਸ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਥਾਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੇ ਅਲੰਕਾਰ, ਫ਼ਿਜ਼ਾ ਅਤੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਰਸ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ।

ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸੰਗੀਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਦਗੀ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਕਾਨਵੈਂਸ਼ਨਲ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗਾਇਕੀ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗੀਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਕਲਾਸਿਕ, ਠਹਿਰਾਅ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਰਥ-ਭਰਪੂਰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੁਣਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਡਾ. ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਸੇਟ ਪੀੜੀ-ਦਰ-ਪੀੜੀ ਚੱਲ ਆ ਰਹੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਉਰਦੂ-ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਯਤਨ ਹੈ।

“ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਨਾਮ ਡਰ ਹੈ” ਔਰ “ਦਿਲ ਏ ਵਹਿਸ਼ੀ”, ਸ਼ਾਇਦ ਤਬੀ “ਦੇਰ ਲੱਗੀ ਆਨੇ ਮੇਂ”।

“ਜਹਾਂ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਬਾਤ” ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਜਹਾਂ ਤੋ “ਜੰਗਲ ਕਾ ਅੰਧੇਰਾ” ਹੈ।

“ਮੈਂ ਜਬ ਅਪਨੇ ਗਾਓਂ ਸੇ” ਆਨੇ ਕੀ ਸੋਚੀ ਤੋ “ਮੈਨੇ ਰੋਕਾ ਵੀ ਨਹੀਂ” ਅਪਣੇ ਆਪ ਕੋ।

ਡਾ: ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ 20ਵੀਂ ਐਲਬਮ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਆਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਸੀ।

“ਦੇਰ ਆਇਦ-ਦਰੁਸਤ ਆਇਦ” ਡਾ:ਬਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ।

ਆਪ ਦੀ ਸੰਗੀਤ ਐਲਬਮ “ਜੰਗਲ ਕਾ ਅੰਧੇਰਾ”  ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਆਮਦੀਦ।

-ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪਲਾਹੀ

-9815802070