ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ/ ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ਸੌਰਭ

ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਸਹੂਲਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤਣਾਅ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬੇਕਾਬੂ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦੁਖਦਾਈ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਦਿਨ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਾਗਦੇ ਹਾਂ, ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ, ਬੀਮਾ ਪਾਲਿਸੀ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ, ਜਾਂ “ਸੀਮਤ-ਸਮੇਂ” ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਵੇ, ਔਨਲਾਈਨ ਕਲਾਸ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਵੇ – ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਹੀ ਰਿਹਰਸਲ ਕੀਤਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲਦਾ ਹੈ – “ਸਰ/ਮੈਡਮ, ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਮਿੰਟ।” ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਦੋ ਮਿੰਟ ਕਦੋਂ ਸਾਡੇ ਦਿਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਨਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਸਾਡਾ ਨਾਮ, ਪੇਸ਼ੇ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਨਿੱਜੀ ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਹਨ ਅਤੇ “ਡੂ ਨਾਟ ਡਿਸਟਰਬ” ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਸੀਮਤ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। DND ‘ਤੇ ਨੰਬਰ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਕਾਲਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇੰਨੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜੇਪਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਅਣਜਾਣ ਨੰਬਰ ਡਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੇਕਾਰ ਕਾਲ ਹੋਵੇ। ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਲ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਲਝਣ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੰਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਨਾਲ ਚਿੜਚਿੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਇਹਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਘੁਟਾਲੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ, ਇਨਾਮਾਂ, ਕੇਵਾਈਸੀ ਅਪਡੇਟਾਂ, ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਝੂਠੇ ਬਹਾਨਿਆਂ ਹੇਠ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰੇਖਾ ਇੰਨੀ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਸਮਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਸੰਪਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਇਸਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਜਾਂ ਦੇਰ ਰਾਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਨਿਯਮ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਂਦੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਕਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਸਾਈਲੈਂਟ ‘ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਲਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਾਈਲੈਂਟ ‘ਤੇ ਨਾ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਅਣਚਾਹੇ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਭਵਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖੀ ਨਿੱਜਤਾ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸੌ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਉਦਯੋਗ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘਾਟ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੁਰਮਾਨੇ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕਾਲਿੰਗ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੰਬਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਇਹ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੜਚਿੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਮਾਹੌਲ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਲੋਕ ਅਣਜਾਣ ਕਾਲਾਂ ਚੁੱਕਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਲਾਂ ਵੀ ਗੁੰਮ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਐਪਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਆਗਿਆ ਦੇਣਾ, ਹਰ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਗੋਪਨੀਯਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ – ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹੁਣ ਹੱਲ ਵੱਲ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਜੁਰਮਾਨੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ DND ਵਰਗੇ ਸਿਸਟਮਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਨਾ, ਸ਼ੱਕੀ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ, ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ – ਇਹ ਛੋਟੇ ਪਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਗਰੂਕ ਖਪਤਕਾਰ ਹੀ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਫ਼ੋਨ ਕਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਨਿੱਜਤਾ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣਾ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਣਾ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਿਸਟਮ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ – ਤਿੰਨੋਂ – ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।

– ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ਸੌਰਭ,

ਕਵੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਪੈਨਲਿਸਟ,

333, ਪਰੀ ਗਾਰਡਨ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਭਵਨ, ਬਰਵਾ (ਸਿਵਾਨੀ) ਭਿਵਾਨੀ,

ਹਰਿਆਣਾ – 127045,

ਮੋਬਾਈਲ: 9466526148,01255281381