Loading Now

ਨਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਘੜ ਰਿਹੈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ

ਨਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਘੜ ਰਿਹੈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ’ਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਰਥਾਤ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ’ਚ ਡੂੰਘਾ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ’ਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ 1996 ’ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਫੋਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਤਕਨੀਕੀ ਉਪਕਰਣ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਕ ਕੜੀ ’ਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਫ਼ਤਵੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਟਕਰਾਅ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਭਰੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਰਫ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਬਲਕਿ ਸਿੱਖਿਆ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਕਾਸ, ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ’ਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਾਦੀ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਮਈ ਰਹੀ ਹੈ। 15 ਸਤੰਬਰ 1959 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂ ’ਚ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਹਫ਼ਤੇ ’ਚ ਦੋ ਵਾਰ, ਲਗਭਗ ਇਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਫੋਕਸ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਟੀਵੀ ਸੈੱਟ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਾਂਝੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਸਨ। 1965 ’ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਖਬਰਾਂ ਦਾ ਬੁਲੇਟਿਨ ਵੀ ਆਉਣ ਲੱਗਾ। 1967 ’ਚ ‘ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਦਰਸ਼ਨ’ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਲੰਬਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ’ਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

1982 ’ਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ’ਚ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਲਿਆਂਦਾ। ਰੰਗੀਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਆਇਆ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵਧਿਆ ਤੇ ਟੀਵੀ ਸੈੱਟਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਮਾਇਣ, ਮਹਾਭਾਰਤ, ਹਮ ਲੋਗ, ਚਿੱਤਰਹਾਰ, ਬੁਨਿਆਦ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇਕ ਛੱਤ ਹੇਠ ਲਿਆਂਦਾ। ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਰਾਮਾਇਣ ਜਾਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਚੱਲਦੀ ਤਾਂ ਸੜਕਾਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੇਤਰਾਂ ਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਇਕ ਸਾਂਝੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾਈ।

1991 ’ਚ ਆਰਥਿਕ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਸਟਾਰ ਟੀਵੀ ਆਇਆ, ਫਿਰ 1992 ’ਚ ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਚੈਨਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਸੋਨੀ, ਸਨ ਟੀਵੀ, ਏਸ਼ੀਆਨੈੱਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਚੈਨਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚੈਨਲਾਂ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਖ਼ਬਰਾਂ, ਮਨੋਰੰਜਨ, ਖੇਡਾਂ, ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਡੀਟੀਐੱਚ, ਕੇਬਲ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਓਟੀਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲਾ ਮਾਧਿਅਮ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ।

ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਇਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਸਕੂਲੀ ਪਾਠ, ਯੂਜੀਸੀ ਦੇ ਕੰਟਰੀਵਾਈਡ ਕਲਾਸਰੂਮ, ਗਿਆਨ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ’ਚ ਪੀਐੱਮ ਈ-ਵਿਦਿਆ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਗਿਆਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਖੇਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਿਹਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ’ਚ ਵੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਇਹ ਰਵਾਇਤੀ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਇੱਕੋ ਹੀ ਸੀਰੀਅਲ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਹੁੰਚ ਦਿੱਤੀ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਲੋਕ ਹੁਣ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਜਾਣੂ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਚਰਚਾ, ਚੋਣਾਂ ਤੇ ਜਨਮਤ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੱਡੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਖ ਵੀ ਹਨ। ਅਤਿ-ਮਨੋਰੰਜਨ, ਹਿੰਸਾ, ਉਪਭੋਗਵਾਦ ਅਤੇ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਘਟੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਭਰੇ ਹਨ। ਖ਼ਬਰਾਂ ’ਚ ਕਈ ਵਾਰ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਆਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਇੱਕੋ ਚੈਨਲ ਵੇਖਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ’ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਬਾਕਸ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸਮਾਰਟ ਟੀਵੀ, ਮੋਬਾਈਲ ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ਿਰ ਵੀ ਇਸਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਉਹੀ ਹੈ-ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ। ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦਿਵਸ ’ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਾਧਿਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ਬਰਾਂ, ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਾਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ’ਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਇਕ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਗਿਆਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਪਰੋਇਆ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਰੱਖਿਆ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਾਕਤਵਰ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਤਾਂ ਇਕ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਵਰਤਣਾ ਹੀ ਇਸ ਦਿਵਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

1975-76 ’ਚ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਕਸਪੈਰੀਮੈਂਟ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ’ਚ ਛੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 2400 ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਸਿੱਖਿਆਮਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪਹੁੰਚਾਏ ਗਏ। ਖੇਤੀ, ਸਿਹਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਤੇ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਇਹ ਤਜਰਬਾ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਗਿਆ ਕਿ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿਕਾਸ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1976 ’ਚ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੂੰ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਇਕ ਵੱਖਰਾ ਵਿਭਾਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ‘ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ’ ਸ਼ਬਦ ਖੁਦ ‘ਦੂਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ’ ਦਾ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

Share this content:

Post Comment