ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10 ਅਕਤੂਬਰ – ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਕਸਰ ਮਿੱਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸੁਆਦੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਲੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੀਵਾਲੀ, ਲੋਕ ਮਿੱਠਾਈਆਂ ਖਾਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਮਿੱਠਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਲੋਰੀ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਧੇਰੇ ਚੀਨੀ, ਮਿੱਠੇ ਡ੍ਰਿੰਕ ਅਤੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਵਧਣ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਅਤੇ Liver ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Liver ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੀਨੀ ਕਿਉਂ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਸਮੱਸਿਆ?
ਸ਼ਾਰਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਇੰਟਰਨਲ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਭੁਮੇਸ਼ ਤਿਆਗੀ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਨੂੰ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟੇਬਲ ਸ਼ੂਗਰ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਫ੍ਰਕਟੋਜ਼ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਲੋਰੀ ਅਤੇ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਲਿਵਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਚਰਬੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਡਿਸਫੰਕਸ਼ਨ-ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਟੀਐਟੋਟਿਕ ਲਿਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ (MASLD) ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਨ-ਅਲਕੋਹਲਿਕ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ (NAFLD) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਮਿੱਠਾਈ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਰੀਰ ਊਰਜਾ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਫ੍ਰਕਟੋਜ਼ ਦਾ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਵਧੇਰੇ ਫ੍ਰਕਟੋਜ਼ ਅਤੇ ਕੈਲੋਰੀ ਲੈਣ ਨਾਲ de novo lipogenesis ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਬਣਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਲਿਵਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਚਿੰਤਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਕੈਲੋਰੀ ਲੈਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਚੀਨੀ ਖਾਣ ਨਾਲ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
Liver ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। MASLD ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਤਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਡਿਸਫੰਕਸ਼ਨ-ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਟੀਟੋਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ (MASH) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੋਜ ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬ੍ਰੋਸਿਸ, ਸਿਰੋਸਿਸ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਹੈ ਜਾਂ ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਡ੍ਰਿੰਕ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿੱਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਕੈਲੋਰੀ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
Share this content:
Post Comment