ਘੱਟ ਨੀਂਦ… ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ, ਸਕਰੀਨ ਦੀ ਲਤ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਬਿਮਾਰ?

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 22 ਜੁਲਾਈ – ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਯੁੱਗ ਜਿੱਥੇ ਸਵੇਰ ਮੋਬਾਈਲ ਅਲਾਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੌਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਲਗਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਲਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਕਾਰਨ ਵਧਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ, ਲੈਪਟਾਪ ਜਾਂ ਟੈਬਲੇਟ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 6 ਘੰਟੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਨੀਂਦ ਦਾ ਚੱਕਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੀਂਦ ਦੀ ਘਾਟ ਥਕਾਵਟ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਧਿਆਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੁਲਨਾ

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵਨ, ਫਿਲਟਰ ਕੀਤੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਗਲੈਮਰਸ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਿਸ਼ੋਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘਟੀਆ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ

ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ

ਗਲਤ ਆਸਣ ਕਾਰਨ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਦਰਦ

ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਮੋਟਾਪਾ

ਇਸਦਾ ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ?

ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮਾਂ ਸੀਮਤ ਕਰੋ – ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ 2 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੀਟੌਕਸ ਡੇ – ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵਧਾਓ – ਖੇਡਾਂ, ਯੋਗਾ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਦਿਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ – ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰੋ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਕੀ ਹੈ। ਸਕ੍ਰੀਨ-ਮੁਕਤ ਨੀਂਦ ਰੁਟੀਨ – ਸੌਣ ਤੋਂ 1 ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਰੱਖੋ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਲਤ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।