ਆਧੁਨਿਕ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ’ਚ ਰੱਖੜੀ ਦੀ ਉਡੀਕ

ਰੱਖੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਘਰ ’ਚ ਰੌਣਕ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ’ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀ, ਗੁੱਟ ’ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਅਤੇ ਭਰਾ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ’ਚ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ’ਚ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ। ਕਈ ਭੈਣਾਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ’ਤੇ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਕਈ ਭੈਣਾਂ ਰੱਖੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਭੈਣ ਅਤੇ ਭਰਾ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ’ਚ ਇੰਨੇ ਰੁੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ’ਚ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਹੈ।

ਕੋਈ ਭੈਣ ਰੱਖੜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਬਾਅਦ ’ਚ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤਾਂ ਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਲਈ ਡਾਕ ਅਤੇ ਕੋਰੀਅਰ ਸੇਵਾ ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਭਰਾ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੱਖੜੀ ਖਰੀਦ ਕੇ ਡਾਕ ਜਾਂ ਕੋਰੀਅਰ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਭੈਣਾਂ ਰੱਖੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਠਾਈ, ਸ਼ੁੱਭਕਾਮਨਾ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਵੀ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਡਾਕ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ ਰੱਖੜੀ ਭਰਾ ਦੇ ਗੁੱਟ ’ਤੇ ਭੈਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦੀ ਪਰ ਉਸ ’ਚ ਭੈਣ ਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਭਰਾ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਭੈਣ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਰੱਖੜੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ, ਪੇਕੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ ਪਲ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਨੇ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਈ ਭੈਣਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਰਾਹੀਂ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰੱਖੜੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭਰਾ ਵੀ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਆਨਲਾਈਨ ਤੋਹਫ਼ਾ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ’ਚ ਜ਼ਰੂਰ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਮਿਲ ਕੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਅਤੇ ਭੈਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੱਥੇ ’ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਵਾਉਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ। ਇਕ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿਹੜੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਨੇੜਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਕਰੀਨ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਤਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਰੱਖੜੀ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਢੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸ਼ਾਇਦ ਇੰਨਾ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਘਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਦਲੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਇੱਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ’ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ’ਤੇ ਮਿਲਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸੀ। ਅੱਜ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਜਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭੈਣ ਰੱਖੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਆ ਕੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।