ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 17 ਮਾਰਚ – ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿਰਾਸਤ ਯਾਨੀ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ। ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਲੜੀ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ‘ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਮਿਸ਼ਨ’ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ-10 ਸਥਿਤ ਗੌਰਮਿੰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਐਂਡ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵੱਲੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਕਿਊਰੇਟਰ ਸੀਮਾ ਗੇਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਬਾਰੇ ਹੈ।
ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਸਰਵੇ
ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਕਿਊਰੇਟੋਰੀਅਲ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਮੇਘਾ ਕੁਲਕਰਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਲਈ ਗੌਰਮਿੰਟ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਐਂਡ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ‘ਨੋਡਲ ਏਜੰਸੀ’ ਹੈ।
ਜਾਗਰੂਕਤਾ: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਰਵੇ: ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ, ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਐਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ:
ਸਰਵੇ (Survey): ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀਆਂ ਹਨ।
ਸੰਭਾਲ (Conservation): ਜੇਕਰ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਖਰਾਬ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ (Conserve) ਜਾਵੇਗਾ।
ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (Digitization): ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਂਡੂਲਿਪੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਟਾਈਟਲ, ਵਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਹ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਹਨ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸਭ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਨੁਵਾਦ (Translation): ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
ਖੋਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ (Research & Outreach): ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਕੀ-ਕੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
Post Comment