ਮਮਤਾ ਹੁਣ ‘ਏਕਲਾ ਚਲੋ ਰੇ’
ਗੱਲ ਸਾਲ 1935 ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਕੂਮਤ ਵੱਲੋਂ ਗੌਰਮਿੰਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਐਕਟ (ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਵੱਡੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜਾ ਕਾਨੂੰਨ) ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ ਖ਼ਿਆਲ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫ਼ਨਕਾਰ ਕੇਸਰਬਾਈ ਕੇਰਕਰ ਨੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਾਗ ਭੈਰਵੀ ਦੀਆਂ ਉਦਾਸ ਤੇ ਰੂਹ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਠੁਮਰੀ ਗਾਈ ਸੀ ‘ਜਾਤ ਕਹਾਂ ਹੋ’। ਕੇਸਰਬਾਈ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਮੋਢੀ ਉਸਤਾਦ ਅੱਲਾਦੀਆ ਖ਼ਾਨ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉਸਤਾਦ ਤੇ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ‘ਜਾਤ ਕਹਾਂ ਹੋ’ ਠੁਮਰੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਮਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ। ਸੱਤਰ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ’ਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਮਾਹਿਰ (ਐਥਨੋਮਿਊਜ਼ਿਕੋਲੋਜਿਸਟ) ਰੌਬਰਟ ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਾਰਲ ਸਾਗਨ ਨੂੰ ਮਨਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਗੀਤ ਨੂੰ ਉਸ ‘ਟਾਈਮ ਕੈਪਸੂਲ’ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਸਾ ਵੌਇਜਰ ਨਾਂ ਦੇ ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਪਾਰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਾਸਾ ਦਾ ਮਕਸਦ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਜੀਵਾਂ (ਏਲੀਅਨ) ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਊਨ ਨੇ ਜਦੋਂ ‘ਜਾਤ ਕਹਾਂ ਹੋ’ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸੰਗੀਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਸ ਠੁਮਰੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ “ਜਾਤ ਕਹਾਂ ਹੋ/ਅਕੇਲੀ ਗੋਰੀ/ਜਾਨੇ ਨਾ ਪਈਓਂ” (ਭਾਵ: ਹੇ ਗੋਰੀ, ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਕਿੱਥੇ ਚੱਲੀ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ?)
ਇਹ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਇਤਫ਼ਾਕ ਸੀ ਕਿ ਸਾਲ 1977 ਦੇ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੌਇਜਰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਕੇਸਰਬਾਈ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਵੌਇਜਰ ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੇ ਮਹਿਜ਼ 10 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਕੇਸਰਬਾਈ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਈ। ਇਸ ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 27 ਯਾਦਗਾਰ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਟਰੈਕ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕੇਸਰਬਾਈ ਨੂੰ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਬਾਕੀ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਖ ਦਾ ‘ਬਰੈਂਡਨਬਰਗ ਕਨਸਰਟੋ ਨੰਬਰ 2’, ਜ਼ੈਰੇ ਦੀਆਂ ਪਿਗਮੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਗੀਤ, ਰੇਡੀਓ ਮਾਸਕੋ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਜੌਰਜੀਅਨ ਕੋਰਸ ‘ਚਾਕਰੂਲੋ’, ਲੂਈਸ ਆਰਮਸਟ੍ਰਾਂਗ ਦਾ ‘ਮੇਲਨਕਾਲੀ ਬਲੂਜ਼’ ਅਤੇ ਸਟਰਾਵਿੰਸਕੀ ਦਾ ‘ਰਾਈਟ ਆਫ਼ ਸਪਰਿੰਗ’ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਅਜੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਹੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ (ਲਿਵ-ਇਨ ਰਿਲੇਸ਼ਨਸ਼ਿਪ) ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ’ਤੇ ਕੋਈ ‘ਕਲੰਕ’ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਬੱਬ ਨਾਲ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈ। ਮਾਣਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਅਜੇ 10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਨੀ 2016 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਨਿਡਰ ਠੁਮਰੀ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਵੀ ਹੈ) ਦੀ ਲਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾ ਕੇ ਦੂਜੀ ਜਾਤ ਦੇ ਮਰਦ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।
ਇਹ ਕੋਈ ਸਬੱਬ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਠੁਮਰੀ, ਕਜਰੀ ਅਤੇ ਚੈਤੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਬਿਰਹੋਂ ਤੇ ਤੜਫ਼ ਭਰੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਪੱਛੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬੇਗ਼ਮ ਅਖ਼ਤਰ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਜਾਤ ਕਹਾਂ ਹੋ’ ਠੁਮਰੀ ਬੇਗਮ ਅਖ਼ਤਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੇਸਰਬਾਈ ਕੇਰਕਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਉਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ਸਬੱਬ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਸਰਬਾਈ ਨੂੰ ‘ਸੁਰਸ਼੍ਰੀ’ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ) ਖ਼ੁਦ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ‘ਦੇਵੀ ਪੂਜਾ’ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਾਰਿਸ ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਨੇ ‘ਮਹਾਨਗਰ’ ਅਤੇ ‘ਚਾਰੂਲਤਾ’ ਵਰਗੀਆਂ ਔਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਇੰਨੀ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਈਆਂ।
ਅੱਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਹਿਲਾ ਆਗੂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਸਤੀਦਾਰ, ਘੋਸ਼, ਰਾਏ ਅਤੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਛੁਰੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸੇ ਆਗੂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਖੋਭ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਲਈ ਕਦੇ ਉਹ ਜਾਨ ਵਾਰਨ ਦੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਖਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਦੇਵ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ‘ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ’ ਅਤੇ ‘ਆਪਣੇ ਹਲਕੇ’ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਟੀ ਐੱਮ ਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਬਦਲਣ ਦੇ ਬਦਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਸੀਟ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਅੱਜ ਸਤਿਆਜੀਤ ਰੇਅ ਜਿਊਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਗ਼ਦਾਰੀ ’ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਲਾਜਵਾਬ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਂਦੇ!
ਭਾਜਪਾ ਸਣੇ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਗ੍ਰੇਟ ਨਿਕੋਬਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਦੀ ਮੌਜ-ਮਸਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਚਮਕਾਉਣ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਬਕ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਆਗੂ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਦਮ ’ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਇਹ ਮੰਨਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਔਰਤ ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਲੜਾਕੂ ਹੈ। ਯਕੀਨਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸਸਤੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਜਾਂ ਵੇਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਟੀ ਐੱਮ ਸੀ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਕੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਗਰੁੱਪ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬੇਨਾਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ‘ਅਸਲੀ ਟੀ ਐੱਮ ਸੀ’ ਦੱਸਣ, ਉਹ ਹੁਣ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣਗੇ। ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਦੀ ਐੱਨ ਸੀ ਪੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਸ਼ਾਇਦ ਸੱਤਾ ਜਾਂ ਕਾਬਲੀਅਤ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਚਾਹਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਬਕ ਛਿਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੇਸਰਬਾਈ ਕੇਰਕਰ ਉਸਤਾਦ ਅੱਲਾਦੀਆ ਖ਼ਾਨ ਕੋਲ ਫਰਿਆਦ ਲੈ ਕੇ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਬਣਾ ਲੈਣ ਤਾਂ ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 8 ਤੋਂ 10 ਘੰਟੇ ਰਿਆਜ਼ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਕੀਤੇ ਉਸੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਰਿਆਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਠੁਮਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਨਿਖਾਰਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਦੇਵ ਨੇ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਟਿਕਟ ’ਤੇ ਜਿੱਤੀਆਂ, 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਰ ਗਈ ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਟਿਕਟ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਟੀ ਐੱਮ ਸੀ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਟੀ ਐੱਮ ਸੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਗੂਠਾ ਦਿਖਾ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੀ, ਕਈ ਕਮੀਆਂ-ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਔਰਤ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ 15 ਸਾਲ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸੁਖ ਮਾਣਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਹਕੂਮਤ ਚਲਾਈ।
Share this content:
Post Comment