ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਡਾਕਟਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ?

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਅਗਸਤ – ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਡਾਕਟ

ਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਚਰਕ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਯੁਰਵੇਦ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੱਕ, ਇਲਾਜ ਦੀ ਹਰ ਧਾਰਾ ਵਹਿੰਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਐਮਬੀਬੀਐਸ ਬੈਚ 1839 ਵਿੱਚ ਪਾਸ ਹੋਇਆ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੀ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਚਰਕ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਯੁਰਵੇਦ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਦੇਸੀ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ। ਪਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ, ਪੱਛਮੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਮੈਡੀਕਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਗਠਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

1822 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਜਨਾਂ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਵਸਥਿਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰੀ ਸਟਾਫ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੀ।

ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਸੀ?

ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ। 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਰਜਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਜਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਿਕ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਸਨ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਵਿਧੀ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੱਛਮੀ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।