ਫਰਾਂਸ ‘ਚ ਮਿਲਿਆ ‘ਸ਼ਮੋਂਡਾ ਵਾਇਰਸ’ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਮਲਾ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – 24 ਅਕਤੂਬਰ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੇ ਫਰਾਂਸ ‘ਚ ਸ਼ਮੋਂਡਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ (ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ) ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ‘ਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ‘ਚ ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਹੈ ਸ਼ਮੋਂਡਾ ਵਾਇਰਸ?
ਸ਼ਮੋਂਡਾ ਵਾਇਰਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ‘ਚ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੇ ਮਵੇਸ਼ੀਆਂ ‘ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਚ ਇਸ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਸ਼ਮਾਲੇਨਬਰਗ ਵਾਇਰਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ, ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ‘ਚ ਪ੍ਰਜਨਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਾਨਵਰਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਮੋਂਡਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਵਿਸ਼ਵ ਪਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WOAH) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਗਾਂਵਾਂ, ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਲਪਾਕਾ ਵਰਗੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਗਰਭਵਤੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ‘ਚ ਗਰਭਪਾਤ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰਕ ਨੁਕਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ:
– ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ
– ਦਸਤ ਲੱਗਣਾ
– ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ
– ਦੁੱਧ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਚ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਉਣਾ
ਮਨੁੱਖਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਮੋਂਡਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਮਨੁੱਖਾਂ ‘ਚ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ‘ਚ ਇਸ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਹਾਲੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਨੁੱਖਾਂ ‘ਚ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗ ਫੈਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮਿਜ (Midge) ਨਾਂ ਦੇ ਮੱਖੀ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਕੀੜੇ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀੜਾ ਸੰਕਰਮਿਤ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਵਾਹਕ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤਕ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਸ਼ਮੋਂਡਾ ਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ‘ਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਕਰਮਿਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ‘ਚ ਸ਼ਮੋਂਡਾ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕਿਊਲੀਕੋਇਡਸ (Culicoides) ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਮਿਜ ਮੱਖੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣ ਲਈ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ‘ਚ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
Share this content:
Post Comment