ਨਵੇਂ ਲੇਬਰ ਕੋਡ ‘ਚ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗੀ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਨਵੰਬਰ – ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 29 ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਰਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਾਰ ਨਵੇਂ ਕੋਡ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਡਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਸ ਲਾਭ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ 12 ਮਹੀਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਜਾਂ ਕਾਨਟਰੈਕਟ ‘ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦੀ ਟੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਸੀਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ₹10 ਲੱਖ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ₹20 ਲੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਟੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ 10% ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੁੱਗਣਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਓਵਰਟਾਈਮ ਤਨਖਾਹ ਦੁੱਗਣੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਰ 20 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਲਾਭ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਪਾਬੰਦ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਇਹ ਹੈ: ਗ੍ਰੈਚੁਟੀ = ਆਖਰੀ ਮੂਲ ਤਨਖਾਹ × (15/26) × ਕੁੱਲ ਸੇਵਾ (ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ)। ਯਾਨੀ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮੂਲ ਤਨਖਾਹ ₹50,000 ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ₹50,000 × (15/26) × 1 = ₹28,847 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ।