ਕਹਾਣੀ/ਟੀਸਾਂ/ਸਲੀਮ ਆਫ਼ਤਾਬ ਸਲੀਮ ਕਸੂਰੀ

ਚੌਧਰਾਨੀ ਜਮੀਲਾ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀ ਹੋਈ, ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੈਰਪੁਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਪੰਜੈਰੋ ਬਾਬਾ ਰਫ਼ੀਕ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਸਕੀਨਾ ਪਿੱਛੇ ਬੈਠੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵੱਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸਕੀਨਾ ਨੇ ਬਾਬਾ ਰਫ਼ੀਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਬਾਬਾ, ਕਾਰ ਰੋਕੋ, ਚੌਧਰਾਨੀ ਫ਼ਤਿਹ ਕਹੇਗੀ।” ਰਫ਼ੀਕ ਨੇ ਕਾਰ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ। ਚੌਧਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਕੀਨਾ ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਕਬਰਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ। ਚੌਧਰਾਨੀ ਦੇ ਪੁਰਖੇ  ਏਥੇ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ। ਚੌਧਰਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਬਰਾਂ ਕੋਲ ਫ਼ਤਿਹ ਕਹੀ। ਫ਼ਤਿਹ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਕੁਝ ਦੇਰ ਲਈ ਕਬਰਾਂ ਕੋਲ ਬੈਠੀ ਰਹੀ।ਚੌਧਰਾਨੀ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਭਰਾਈ ਹੁਣ ਏਸ  ਪਿੰਡ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ਮੀੰਦਾਰ ਗਿਣੇ ਜਾੰਦੇ ਸਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਭਾਂਡੇ ਸਨ। ਕਾਰ ਹਰੇ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਚੌਧਰਾਨੀ ਨੇ ਰਫ਼ੀਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਬਾਬਾ, ਕਾਰ ਰੋਕੋ।” ਜਦੋਂ ਕਾਰ ਰੁਕੀ, ਤਾਂ ਚੌਧਰਾਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਰ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਈ। ਸਕੀਨਾ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਗਈ।

ਚੌਧਰਾਣੀ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਚੌਧਰਾਣੀ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ‘ਤੇ ਰੁਕ ਗਈ। ਇਹ ਖੂਹ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ। ਇੰਝ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬੇਜਾਨ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਸਜੀਵ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਲੱਭਣ ਲੱਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਮਲਦੀ ਰਹੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਮਲਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਫ਼ਿਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਕੋਲ ਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਸਕੀਨਾ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਚੌਧਰਾਣੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਚੌਧਰਾਣੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।

ਜਦੋਂ ਚੌਧਰੀਾਣੀ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਕੀਨਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਕੋਲ ਗਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਠੀਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਾਰ ਵੱਲ ਟੁਰ ਪਈ। ਪਰ ਚੌਧਰਾਣੀ ਦਾ ਦਿਲ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਅਜੇ ਵੀ ਖੂਹ ਦੇ ਕੋਲ ਭਟਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਦਸ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਕੀਲ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ  ਨੋਕਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਵਾਦੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਸਿਆਣੇ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹੰਦਾ। ਉਸਦੇ ਦੋਸਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਰਾਸੀ ਦੱਤੇ ਨੇ ਜਮੀਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕੀਲ ਨੂੰ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਚੌਧਰਾਣੀ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਕੋਲ ਦੱਸਣ ਲਈ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਰਾਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆਉਣ ਲਈ ਕਹੋ। ਵੱਡੀ ਈਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਕੀਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਮੀਲਾ ਲਈ ਕੱਚ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਗਣ ਖ਼ਰੀਦੇ। ਉਹ ਪਿੰਡ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨਾਲ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਰਾਸੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਚੌਧਰਾਨੀ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ  ਗ਼ੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਰਾਸੀ, ਜੇ ਕਹਾਣੀ ਝੂਠੀ ਹੋਈ , ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੇ।ਓੁਹ ਡੰਡੇ ਸੋਟੇ ਤੇ ਚਾਰ ਪੰਜ ਕਾਮੇ ਲੇਕੇ ਬਾਗ਼ ਵੱਲ  ਟੁਰ ਪਏ ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਸ਼ਕ ਖੂਹ ‘ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੂੜੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਗਣ ਵੀ ਨੇੜੇ ਹੀ ਪਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਰਾਸੀ ਚੌਧਰਾਨੀ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੇਕੇ ਆ ਗਿਆ । ਹਵਾ ਵਗੀ। ਉਹਣਾਂ ਕਾਮਿਅਾਂ  ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਸਨੂੰ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿਓ। ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵੱਲ ਦੁਬਾਰਾ ਦੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਾ ਕਰੇ।” ਅਤੇ ਉਹਣਾਂ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵੀ  ਖ਼ੂਨ ਵਹਾਇਆ। ਕਾਮਯਆਂ ਨੇ ਸ਼ਕੀਲ ਨੂੰ ਡੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ। ਫ਼ਿਰ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ  ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਕਾਰ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ‘ਤੇ ਰੁਕੀ, ਤਾਂ ਚੌਧਰਾਨੀ ਜਮੀਲਾ ਅਤੇ ਕਾਮੀ ਸਕੀਨਾ ਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਹਵੇਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚੌਧਰਾਨੀ ਨੇ ਸਕੀਨਾ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਰੱਖੀ।ਜਿਵੇਂ ਚੁਪਦੀ ਬੁੱਕਲ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕਿਹ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।.

–  ਸਲੀਮ ਆਫ਼ਤਾਬ ਸਲੀਮ ਕਸੂਰੀ

+92 300 4662307