ਕਦੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਜਟ, ‘ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਸੀ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ

ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਜਟ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1860 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਜੇਮਜ਼ ਵਿਲਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬਜਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ 1947 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਰ ਆਰ.ਕੇ. ਸ਼ਨਮੁਖਮ ਚੈੱਟੀ ਦੁਆਰਾ 26 ਨਵੰਬਰ 1947 ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਵਿਆਪਕ ਦੰਗਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਬਜਟ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲਾ ਬਜਟ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1948 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੋਵੇਂ ਸਤੰਬਰ 1948 ਤੱਕ ਇੱਕ ਮੁਦਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨਗੇ। ਸਰ ਚੈੱਟੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜੌਨ ਮਥਾਈ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1949-50 ਅਤੇ 1950-51 ਲਈ ਅਗਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। 1949-50 ਦਾ ਬਜਟ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਬਜਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਹਰਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।