ਸੈਨਿਕਾਂ ਲਈ ਬਦਲੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਨਿਯਮ: ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਦਸੰਬਰ – ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੇਵਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਲਾਈਕ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪੋਸਟ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਿਜੀਟਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ੌਜ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।

ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?

ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਬੰਧੀ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਅਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇਖਣ, ਉਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀਮਤ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਫਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਭਰਮਾਊ ਕੰਟੈਂਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਸਕਣਗੇ।

ਜਨਰਲ ਉਪੇਂਦਰ ਦਿਵੇਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ (ਫੌਜ) ਦੇ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਉਪੇਂਦਰ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਚਾਣਕਿਆ ਰੱਖਿਆ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਜ਼ੈੱਡ’ (Gen Z) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਕਸਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਨਵੀਂ ਫੌਜ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫਸਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿੰਨੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਨਹੀਂ।

ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਜਨਰਲ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:

“ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ NDA (ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਕੈਡਮੀ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਕੈਬਿਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੱਭਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਕਿੱਥੇ ਲੁਕਾਏ ਹਨ। ਕੈਡਿਟਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਅੱਜ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਇੱਕ ਲੋੜ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।”

ਜਨਰਲ ਦਿਵੇਦੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਮਨ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੀਲਡ (ਸਰਹੱਦਾਂ ਜਾਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ) ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਕੂਲ ਫੀਸ ਭਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸੈਨਿਕ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਲਕਾਰੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖੇਗਾ? ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਰਾਹੀਂ ਫੋਟੋਆਂ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਖੇਗਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛੇਗਾ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਝਿੜਕਾਂ ਵੀ ਸੁਣੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓਗੇ? ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹੋਗੇ।