ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਗੁਜਾਰਾ-ਭੱਤੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 14 ਜਨਵਰੀ – ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨੁਸਮ੍ਰਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਐਕਟ 1956 ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ ਲੈਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।

ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗੁਜਾਰਾ ਭੱਤੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ?

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਿਵਾਦ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਇੱਕ ਨੂੰਹ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ? ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਪੰਕਜ ਮਿੱਤਲ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਐਸਵੀਐਨ ਭੱਟੀ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਕਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਕਹੀਣ, ਮਨਮਾਨੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ – ਭਾਵੇਂ ਨੂੰਹ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵਿਧਵਾ ਬਣ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ – ਉਸਨੂੰ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।

ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 22 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਮ੍ਰਿਤਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਰਸ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹਨ। ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਬੰਦ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦ ਹੈ।