ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ 275 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਲਵਾਰਿਸ, ਹੁਣ RBI ਭਾਲ ਰਿਹਾ ਅਸਲ ਵਾਰਿਸ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, 22 ਨਵੰਬਰ – ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਦੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਲਵਾਰਿਸ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। 6.45 ਲੱਖ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 275 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹਨ। ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 275 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਕੌਣ ਹੈ? ਕੋਈ ਵੀ 275 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਢਵਾਉਣ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਇਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੀਡ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਬੁੱਧਰਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭਗ 6.45 ਲੱਖ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 275 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਵਾਰਿਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ (ਲਵਾਰਿਸ) ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਬਕਾਇਆ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਖਾਤਾ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਕਾਇਆ “ਲਵਾਰਿਸ” ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੀਡ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਬੁੱਧਰਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, “ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਲੇਮ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੇ ‘ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਤੇ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”
ਬੁੱਧਰਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਾਅਵਾ ਰਹਿਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕੀ ਬੈਂਕ ਦਾਅਵਾ ਰਹਿਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹਨ। ਬੈਂਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿੰਨੀਆਂ ਦਾਅਵਾ ਰਹਿਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਾਅਵਾ ਰਹਿਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਕੀ ਹੈ?
ਦਾਅਵਾ ਰਹਿਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਖਾਤਾ ਧਾਰਕ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਰਕਮ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰਕਮ ਨੂੰ 10 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦਾਅਵਾ ਰਹਿਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲਵਾਰਿਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਢਵਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਲਵਾਰਿਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਅਣਜਾਣ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਣਗੇ?
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਵਾਰਿਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 31 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕੈਂਪ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਲਾਵਾਰਿਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਲਡੀਐਮ ਬੁੱਧਰਾਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 16 ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 802 ਦਾਅਵੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਰਕਮ ਲੱਗਭਗ 15.59 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
Share this content:
Post Comment