ਦਿਮਾਗ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ, 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸੰਕਰਮਿਤ 19 ਦੀ ਮੌਤ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਸਤੰਬਰ – ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ “ਦਿਮਾਗ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਅਮੀਬਾ” ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ  ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੱਕ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 19 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ 9 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 3 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 90 ਸਾਲ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਾਜ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਵੀਨਾ ਜਾਰਜ ਨੇ ਅਮੀਬਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਾਗ ਹੁਣ ਕੋਝੀਕੋਡ ਅਤੇ ਮਲੱਪੁਰਮ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਲਾਗ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੀ

ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸਰਕਾਰੀ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਅਲਤਾਫ ਅਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਮੀਬਿਕ ਮੈਨਿਨਗੋਏਂਸੇਫਲਾਈਟਿਸ (PAM) ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਮੀਬਾ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਮੀਬਾ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯੂਐਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ (CDC) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਲਾਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਪਰ ਘਾਤਕ ਹੈ। 1962 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 500 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮਰੀਕਾ, ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

‘ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਅਮੀਬਾ’ ਕੀ ਹੈ?

ਇਹ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਨੈਗਲਰੀਆ ਫੌਲੇਰੀ ਨਾਮਕ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮ, ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਪਰਕ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ, ਸਗੋਂ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ ਅਤੇ ਕਲੋਰੀਨੇਟਡ ਘਰੇਲੂ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਮੀਬਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮੀਬਾ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੈਰਾਕਾਂ ਅਤੇ ਗੋਤਾਖੋਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲਾਗ ਨਹਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮੀਬਾ ਕੇਂਦਰੀ ਨਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਪੜੀ ਦੀ ਕਰਿਬਰੀਫਾਰਮ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਜਾਣੋ ਅਮੀਬਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ?

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮੀਬਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਮੈਨਿਨਜਾਈਟਿਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲਾਗ ਦੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਬੁਖਾਰ, ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਉਲਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲਾਗ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਸੁੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਦੀ ਅਕੜਾਅ, ਉਲਝਣ, ਦੌਰੇ, ਭਰਮ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਮਾ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਰ ਵੀ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਲਾਜ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਅਮੀਬਾ ਤੋਂ ਮੌਤ ਦਰ ਲਗਭਗ 97 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ ਲਗਭਗ 24 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ।

ਅਮੀਬਾ ਦੇ ਸੰਕਰਮਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ?

ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਅਮੀਬਾ ਦੀ ਲਾਗ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਅਮੀਬਿਕ ਲਾਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਐਮਫੋਟੇਰੀਸਿਨ ਬੀ, ਰਿਫਾਮਪਿਨ, ਮਿਲਟੇਫੋਸੀਨ, ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ, ਫਲੂਕੋਨਾਜ਼ੋਲ ਅਤੇ ਡੈਕਸਾਮੇਥਾਸੋਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਲਾਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਤਲਾਬਾਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਰਾਕੀ ਜਾਂ ਨਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੱਕ ਦੀ ਕਲਿੱਪ ਪਹਿਨੋ ਜਾਂ ਤੈਰਾਕੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖੋ। ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਧੋਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਬਾਲੇ ਅਤੇ ਠੰਢੇ, ਨਿਰਜੀਵ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਖੂਹ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਟੈਂਕ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਕਲੋਰੀਨੇਟਿਡ ਰੱਖੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਦੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਸਿਰਫ਼ ਵਾਟਰਪ੍ਰੂਫ਼ ਪੱਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।